Vogels en Voorspoed

Binnen het project Vogels en Voorspoed Fryslân onderzoekt het Louis Bolk Instituut samen met 18 melkveehouders van de agrarische collectieven Waadrâne, Noardlike Fryske Wâlden, It Lege Midden en Súdwestkust de meerwaarde van beweidingsmaatregelen voor bedrijfsvoering en weidevogels.
Het project richt zich op zowel boeren die aan agrarisch natuurbeheer doen als boeren die dat niet doen. In het werkgebied van Agrarisch Collectief Waadrâne doen vier melkveehouders mee.

2021

Afsluiting project Vogels & Voorspoed
Tijdens de afsluitende bijeenkomst van Vogels & Voorspoed op woensdag 16 juni 2021, voor de deelnemers en nazorgers van Agrarisch Collectief Waadrâne, zijn de resultaten besproken en is voor de laatste keer een veldbezoek gedaan. Wij bedanken de deelnemers en nazorgers voor hun bijdrage aan dit project. 
    

Beweiding als onderdeel van weidevogelbeheer. 
In 2018 is het project Vogels en Voorspoed opgestart. Het Louis Bolk Intituut onderzocht in 2019 en 2020 samen met de agrarische collectieven Waadrâne, It Lege Midden, Noardlike Fryske Wâlden en Súdwestkust wat de invloed van weiden naast/met weidevogels is.  

Wat is er allemaal gedaan?  

  • Weideplan met weidecoach besproken; 
  • Graslandkalender bijgehouden; 
  • Registratie waar en wanneer er geweid en/of gemaaid wordt; 
  • Extra telrondes van weidevogels uitgevoerd door nazorgers; 
  • Insectenonderzoek m.b.v. plakvallen, slagnet en potvallen; 
  • Beweiding op uitgestelde maaipercelen om vegetatie voor weidevogels te creëren. 

Resultaten 
Mede door de droge voorjaren in 2019 en 2020 zijn de uitkomsten variërend. 
Enkele conclusies: 

  • Weiden geeft een goede aanvulling op de graslandstructuur en heeft een positief effect op het versterken van het mozaïek; 
  • Grasland met rustperiodes geeft een vrij lang en dicht gewas, wat niet bevorderlijk is voor de jonge kuikens; 
  • Kruidenrijk grasland is, t.o.v. grasland met rustperiode, beter maar kan problemen geven met het aantal kruiden omdat grassoorten redelijk dominant aanwezig kunnen zijn; 
  • Weiden in kruidenrijk grasland heeft een positief effect op de openheid van de vegetatie en de aanwezigheid van insecten. 

2020

Voorbereiding tweede jaar project Vogels en Voorspoed Fryslân in volle gang
In 2020 wordt op de deelnemende bedrijven de interactie tussen weidevogels en beweiding en graslandbeheer in kaart gebracht en het effect van beweiding in vergelijking met maaien en beheersland op de graslandstructuur (dekking en doorwaadbaarheid voor kuikens) en de voedselvoorziening (insecten) voor weidevogels en hun kuikens gemonitord. Daarnaast worden potentiële beheersmaatregelen in praktijkproeven uitgetest en het effect op condities voor weidevogels en inpasbaarheid in de bedrijfsvoering onderzocht. Het uiteindelijke doel is om deze bevindingen te gebruiken voor het maken van handleidingen en factsheets. Daarnaast vormt het ook de basis voor voorstellen voor pakketaanpassingen.

Beweiding voor weidevogel en bedrijf 
Beweiding kan een belangrijke positieve bijdrage leveren voor weidevogels: door beweiding ontstaan er verschillende groeitrappen en grashoogtes tussen verschillende percelen (mozaïekbeheer). Bovendien gebruiken o.a. kievit- en gruttogezinnen graag beweide percelen: door de lage vegetatie op begraasd grasland kunnen kuikens zich makkelijk door het weiland bewegen, terwijl de mestbossen goede dekkingsmogelijkheden bieden tegen predatie. Niet onbelangrijk is dat koeienvlaaien een broedplaats vormen voor wormen, vliegen en kevers, belangrijke voeding voor de weidevogels en hun kuikens. Om deze positieve eigenschappen van beweiding optimaal in te zetten bij weidevogelbeheer is het van belang om de beweiding (en bemesting) zo goed mogelijk af te stemmen op de (verwachte) aanwezigheid van vogels en overig beheer, zoals maaien en percelen met uitgestelde maaidatum. Tegelijkertijd biedt beweiding en een goede benutting van weidegras vrijwel altijd economische voordelen, omdat kosten voor krachtvoer en voederwinning en bemesting lager zijn.